Ayodhya Kand

Deities convince Saraswati

(चौपाई)

सुनि सुर बिनय ठाढ़ि पछिताती। भइउँ सरोज बिपिन हिमराती ॥

देखि देव पुनि कहहिं निहोरी। मातु तोहि नहिं थोरिउ खोरी ॥ १ ॥

बिसमय हरष रहित रघुराऊ। तुम्ह जानहु सब राम प्रभाऊ ॥

जीव करम बस सुख दुख भागी। जाइअ अवध देव हित लागी ॥ २ ॥

बार बार गहि चरन सँकोचौ। चली बिचारि बिबुध मति पोची ॥

ऊँच निवासु नीचि करतूती। देखि न सकहिं पराइ बिभूती ॥ ३ ॥

आगिल काजु बिचारि बहोरी। करहहिं चाह कुसल कबि मोरी ॥

हरषि हृदयँ दसरथ पुर आई। जनु ग्रह दसा दुसह दुखदाई ॥ ४ ॥

(दोहा)    

नामु मंथरा मंदमति चेरी कैकेइ केरि।

अजस पेटारी ताहि करि गई गिरा मति फेरि ॥ १२ ॥

સરસ્વતી દેવોની યોજના પાર પાડવા તૈયાર થાય છે

સરસ્વતીએ સુણતાં વાત થવા સરોજ વિપિન હિમરાત

પ્રગટ કર્યું પોતાનું દુઃખ, દેવોની પણ શમી ન ભૂખ.

ફરી પ્રાર્થના રહ્યા કરી લાગશે નહીં દોષ જરી;

રામ હર્ષશોકથકી મુક્ત, નથી તમારાથી એ ગુપ્ત.

જાણો રઘુવર પરમ પ્રભાવ અવિદ્યાતણો સદા અભાવ;

સુખદુઃખ પામે કર્મે જીવ બને બદ્ધ પોતે કે શિવ.

અયોધ્યાપુરી તરફ ગયાં સરસ્વતી મનમાં જ વદ્યાં,

મંદબુદ્ધિ છે દેવતણી, વિવેક તેથી કર્યો નહીં.

નિવાસ ઉચ્ચ નીચ વ્યવહાર, મલિનતાતણો છે ના પાર,

પરવિભૂતિ પેખી ન શકે, ચિત્ત યોગમાં ના જ ટકે.

ભાવિ કર્મનો કરી વિચાર, રામતણું માહાત્મ્ય અપાર

સમજી આવ્યાં અવધપુરી ગ્રહદશા હતી જ્યાં અધુરી.

(દોહરો)   

દાસી કૈકેયીતણી હતું મંથરા નામ

બુદ્ધિ તેની ફેરવી કરવા અપયશકામ.