Ayodhya Kand

Dasharath tries to pamper Kaikeyi

(चौपाई)

पुनि कह राउ सुह्रद जियँ जानी। प्रेम पुलकि मृदु मंजुल बानी ॥

भामिनि भयउ तोर मनभावा। घर घर नगर अनंद बधावा ॥ १ ॥

रामहि देउँ कालि जुबराजू। सजहि सुलोचनि मंगल साजू ॥

दलकि उठेउ सुनि ह्रदउ कठोरू। जनु छुइ गयउ पाक बरतोरू ॥ २ ॥

ऐसिउ पीर बिहसि तेहि गोई। चोर नारि जिमि प्रगटि न रोई ॥

लखहिं न भूप कपट चतुराई। कोटि कुटिल मनि गुरू पढ़ाई ॥ ३ ॥

जद्यपि नीति निपुन नरनाहू। नारिचरित जलनिधि अवगाहू ॥

कपट सनेहु बढ़ाइ बहोरी। बोली बिहसि नयन मुहु मोरी ॥ ४ ॥

(दोहा) 

मागु मागु पै कहहु पिय कबहुँ न देहु न लेहु।

देन कहेहु बरदान दुइ तेउ पावत संदेहु ॥ २७ ॥

આરંભના શ્લોક

(દોહરો)    

સજવા લાગી એમ એ પ્રમદા ભૂષણને;

સુહૃદ સમજતાં નૃપ વદ્યા ભૂલી દૂષણને.

મનમાન્યું તારું થયું બધું ભામિની હે,

નગરમહીં પ્રતિગૃહ મહામંગલ ઉત્સવ છે.

* 

કાલ રામ બનશે યુવરાજ, સુલોચના સુંદર સજ સાજ;

સુણતાં ફાટયું હૃદય કરાળ તોડે ધરતી જેમ વરાળ.

પ્રગટ સ્તેનસ્ત્રી રડે નહીં પીડા એણે એમ સહી;

નૃપે ચાતુરી ના જાણી નીતિનિપુણ જો કે જ્ઞાની.

સ્ત્રીચરિત્રનો સિંધુ અપાર, સમજે એનો કોણ જ સાર,

કોટિ કુટિલ મણિ મળ્યા ગુરુ, પાઠ છળથકી કર્યા શરૂ.

શેષ પછી વિદ્યા શું રહે; બોલી રાણી કપટસ્વરે,

માગ માગ પ્રિય એમ કહો કિન્તુ આપો કે ન ગ્રહો.

(દોહરો)    

બે વરદાનો આપવા પૂર્વે તમે કહ્યું,

મેળવવાને એમને મન સાશંક બન્યું.