Ayodhya Kand

Kaikeyi remains adamant in her demand

(चौपाई)

जिऐ मीन बरू बारि बिहीना। मनि बिनु फनिकु जिऐ दुख दीना ॥

कहउँ सुभाउ न छलु मन माहीं। जीवनु मोर राम बिनु नाहीं ॥ १ ॥

समुझि देखु जियँ प्रिया प्रबीना। जीवनु राम दरस आधीना ॥

सुनि म्रदु बचन कुमति अति जरई। मनहुँ अनल आहुति घृत परई ॥ २ ॥

कहइ करहु किन कोटि उपाया। इहाँ न लागिहि राउरि माया ॥

देहु कि लेहु अजसु करि नाहीं। मोहि न बहुत प्रपंच सोहाहीं ॥ ३ ॥

रामु साधु तुम्ह साधु सयाने। राममातु भलि सब पहिचाने ॥

जस कौसिलाँ मोर भल ताका। तस फलु उन्हहि देउँ करि साका ॥ ४ ॥

(दोहा)   

होत प्रात मुनिबेष धरि जौं न रामु बन जाहिं।

मोर मरनु राउर अजस नृप समुझिअ मन माहिं ॥ ३३ ॥

કૈકેયી પોતાની હઠમાં મક્કમ

મીન જીવતું વારિવિહીન મણિવિણ ફણિ જીવે છો દીન,

છળ તજી કહું સહજપણે, રામ વિના નવ શાંતિ મને.

જીવન મારું રામાધીન થશે રામવિણ પ્રાણવિહીન

સુણતાં વચન કુમતિ અતિ અનલે બળી, આહુતિ ધૃતની મળી.

બોલી, કોટિ ઉપાય કરો, પ્રયત્ન વ્યર્થ થશે સઘળો;

વર દો, અપયશ શાશ્વત લો, પ્રપંચે મને રસ ન કશો.

રામ સાધુ તમે સુજાણ, રામમાત શુચિ, મુજને જાણ;

શુભ મુજ કૌશલ્યાએ ચહ્યું ફળ તેવું તેને પણ ધરું.

(દોહરો)   

મુનિવેશ ધરી રામ ના પ્રભાતમાં વન જાય,

મારું મરણ અકીર્તિ તો ભલે તમારી થાય.