Ayodhya Kand

Laxman pacifies Guha

(चौपाई)

भइ दिनकर कुल बिटप कुठारी। कुमति कीन्ह सब बिस्व दुखारी ॥

भयउ बिषादु निषादहि भारी। राम सीय महि सयन निहारी ॥ १ ॥

बोले लखन मधुर मृदु बानी। ग्यान बिराग भगति रस सानी ॥

काहु न कोउ सुख दुख कर दाता। निज कृत करम भोग सबु भ्राता ॥२ ॥

जोग बियोग भोग भल मंदा। हित अनहित मध्यम भ्रम फंदा ॥

जनमु मरनु जहँ लगि जग जालू। संपती बिपति करमु अरु कालू ॥ ३ ॥

धरनि धामु धनु पुर परिवारू। सरगु नरकु जहँ लगि ब्यवहारू ॥

देखिअ सुनिअ गुनिअ मन माहीं। मोह मूल परमारथु नाहीं ॥ ४ ॥

(दोहा)   

सपनें होइ भिखारि नृप रंकु नाकपति होइ।

जागें लाभु न हानि कछु तिमि प्रपंच जियँ जोइ ॥ ९२ ॥

લક્ષ્મણ ગુહને સમજાવે છે

દિનકર કુળદ્રુમ બની કુઠાર જગને દીધું કષ્ટ અપાર;

અનુભવી રહ્યો પરમ વિષાદ એમ રાતભર ભક્ત નિષાદ.

કહી લક્ષ્મણે મધુ મૃદુ વાણ જ્ઞાન વિરક્તિ ભક્તિ રસખાણ,

સુખદુઃખ જન ના કોઇ ધરે, કર્મતણાં ફળ સૌને મળે.

યોગ-વિયોગ ભોગ શુભ મંદ હિત-અનહિત મધ્યમ ભ્રમ ફંદ

જન્મ-મરણ જ્યાં લગ જંજાળ સંપદ-વિપદ કર્મ કે કાળ

ધરા ધામ ધન પુર પરિવાર સ્વર્ગ નરક સરખા વ્યવહાર,

સુણતાં જોતાં કર્યે વિચાર દીસે છે એ સકળ અસાર.

મોહ મૂળ સર્વતણું એ નિશ્ચય કર્યો સમજતાં મેં.

(દોહરો)     

રાજા ભિક્ષુક સ્વપ્નમાં રંક સ્વર્ગપતિ થાય,

લાભહાનિ ના જાગતાં; તેમ પ્રપંચ જણાય.