Ayodhya Kand

Sumantra perturbs at Ram's separation

(चौपाई)

गुह सारथिहि फिरेउ पहुँचाई। बिरहु बिषादु बरनि नहिं जाई ॥

चले अवध लेइ रथहि निषादा। होहि छनहिं छन मगन बिषादा ॥ १ ॥

सोच सुमंत्र बिकल दुख दीना। धिग जीवन रघुबीर बिहीना ॥

रहिहि न अंतहुँ अधम सरीरू। जसु न लहेउ बिछुरत रघुबीरू ॥ २ ॥

भए अजस अघ भाजन प्राना। कवन हेतु नहिं करत पयाना ॥

अहह मंद मनु अवसर चूका। अजहुँ न हृदय होत दुइ टूका ॥ ३ ॥

मीजि हाथ सिरु धुनि पछिताई। मनहँ कृपन धन रासि गवाँई ॥

बिरिद बाँधि बर बीरु कहाई। चलेउ समर जनु सुभट पराई ॥ ४ ॥

(दोहा)     

बिप्र बिबेकी बेदबिद संमत साधु सुजाति।

जिमि धोखें मदपान कर सचिव सोच तेहि भाँति ॥ १४४ ॥

સુમંત્રને રામવિરહની વેદના

(દોહરો)  

ચાલ્યા અવધ તરફ લઇ રથ એ ચાર નિષાદ,

ક્ષણેક્ષણે પેદા થતો અસહ્ય ઘોર વિષાદ.

કર્યો શોક સુમંત્રે દીન વ્યર્થ જીવન આ રઘુવરહીન;

અંતે રહેશે ના અધમ શરીર રહ્યું કેમ તો વેઠીને પીડ ?

પામી અપયશ ને અઘ પ્રાણ કરે કેમ ના હજુયે પ્રયાણ ?

મૂર્ખ મન આ અવસર ગયું ચૂકી, હૈયું કેમ ગયું નવ તૂટી ?

દ્રવ્ય નિધિને કૃપણ ખોવે જેમ, લાગ્યું દુઃખ સુમંત્રને તેમ;

બની સુભટ સમરમાં લડે ના દશા દારુણ તેવી થઇ હા !

(દોહરો)   

વિપ્ર વિવેકી વેદવિદ સજ્જનમાન્ય કદી

સુરાપાન ભૂલે કરે ને પસ્તાય ઘડી

શોક સુમંત્રે ત્યમ કર્યો પશ્ચાતાપ રડી.