Ayodhya Kand

Sumantra thinks about people's queries

(चौपाई)

जिमि कुलीन तिय साधु सयानी। पतिदेवता करम मन बानी ॥

रहै करम बस परिहरि नाहू। सचिव हृदयँ तिमि दारुन दाहु ॥ १ ॥

लोचन सजल डीठि भइ थोरी। सुनइ न श्रवन बिकल मति भोरी ॥

सूखहिं अधर लागि मुहँ लाटी। जिउ न जाइ उर अवधि कपाटी ॥ २ ॥

बिबरन भयउ न जाइ निहारी। मारेसि मनहुँ पिता महतारी ॥

हानि गलानि बिपुल मन ब्यापी। जमपुर पंथ सोच जिमि पापी ॥ ३ ॥

बचनु न आव हृदयँ पछिताई। अवध काह मैं देखब जाई ॥

राम रहित रथ देखिहि जोई। सकुचिहि मोहि बिलोकत सोई ॥ ४ ॥

(दोहा)    

धाइ पूँछिहहिं मोहि जब बिकल नगर नर नारि।

उतरु देब मैं सबहि तब हृदयँ बज्रु बैठारि ॥ १४५ ॥

લોકોના પ્રશ્નોનો સામનો કરવા સુમંત્ર અસમર્થ

(દોહરો)  

પતિને તન મન વચનથી જેમ માનતાં દેવ

કરે પવિત્ર પતિવ્રતા કુલીન નારી સેવ;

તજાય પતિથી કર્મવશ વ્યથિત થાય તો જેમ

સુમંતના હૈયે થઇ વ્યથા ભયંકર તેમ.

* 

લોચન સજલ દ્રષ્ટિ બની અંધ, સુણે ન શ્રવણ, બની મતિ મંદ;

અધર સુકાયા, વ્યથિત વદન, અવધિ દ્વાર ઉર, ના'વ્યું મરણ.

થયા વિવર્ણ, ન સુલગ રહ્યા; ઘાતક પિતૃતણા ન થયા

હોય ગ્લાનિ અતિ વ્યાપી એમ, યમલોક જતો શોકિત જેમ.

બોલાય નહીં વચન કશું, પશ્ચાતાપ થતો હૃદય હજુ;

રામરહિત રથને નીરખી બનશે અવધ સમસ્ત દુઃખી.

(દોહરો)   

દોડી મુજને પૂછશે વિકલ નગર નર નાર

વજ્ર ઉરે આપીશ હું ઉત્તર શું તે કાળ ?