Ayodhya Kand

Sita tells Ram about her dream

(चौपाई)

सकल सनेह सिथिल रघुबर कें। गए कोस दुइ दिनकर ढरकें ॥

जलु थलु देखि बसे निसि बीतें। कीन्ह गवन रघुनाथ पिरीतें ॥ १ ॥

उहाँ रामु रजनी अवसेषा। जागे सीयँ सपन अस देखा ॥

सहित समाज भरत जनु आए। नाथ बियोग ताप तन ताए ॥ २ ॥

सकल मलिन मन दीन दुखारी। देखीं सासु आन अनुहारी ॥

सुनि सिय सपन भरे जल लोचन। भए सोचबस सोच बिमोचन ॥ ३ ॥

लखन सपन यह नीक न होई। कठिन कुचाह सुनाइहि कोई ॥

अस कहि बंधु समेत नहाने। पूजि पुरारि साधु सनमाने ॥ ४ ॥

(छंद)

सनमानि सुर मुनि बंदि बैठे उत्तर दिसि देखत भए।

नभ धूरि खग मृग भूरि भागे बिकल प्रभु आश्रम गए ॥

तुलसी उठे अवलोकि कारनु काह चित सचकित रहे।

सब समाचार किरात कोलन्हि आइ तेहि अवसर कहे ॥

(दोहा)   

सुनत सुमंगल बैन मन प्रमोद तन पुलक भर।

सरद सरोरुह नैन तुलसी भरे सनेह जल ॥ २२६ ॥

સીતા પોતાના સ્વપ્નની વાત કરે છે

(દોહરો) 

રઘુવરપ્રેમ શિથિલ બધા બે જ કોશ ચાલ્યા,

જળસ્થળ દેખીને રહ્યા રાતે પથ ન્યારા.

* 

જોયું સીતાએ સ્વપ્નને ત્યારે, આવ્યા ભરત સૌ સાથ અત્યારે;

પ્રભુવિરહનો તનમાં છે તાપ, સૌ છે દીન, દુઃખી ને ઉદાસ.

અન્ય સ્વરૂપે સાસુને જોઇ, હતી શાંત-પ્રસન્ન ન કોઇ;

સુણી ઉભરાયા રામનાં લોચન, બન્યા શોકિત શોકવિમોચન.

બોલ્યા લક્ષ્મણ સ્વપ્ન ના સારું, લાગે કઠિન સમાચારવાળું;

કર્યું લક્ષ્મણ સાથે પછી સ્નાન, પૂજી શિવ કર્યું સાધુ સન્માન.

(છંદ)

મુનિદેવને વંદી વિરાજ્યા રામ ઉત્તરમુખ કરી,

નભમાં છવાઇ ધૂળ ત્યારે વિહંગો વ્યાકુળ બની

પ્રભુના નિવાસ તરફ જતાં, આશ્ચર્ય એ નીરખી થયું,

કોળીકિરાતે ભરતનું આગમન તે સમયે કહ્યું

(દોહરો) 

મન પ્રમોદ તન પુલકિત સુણી સુમંગલ વેણ;

સ્નેહજલે ભીનાં  થયાં શરદકમળશાં નેન.