Ayodhya Kand

Bharat becomes emotional

(चौपाई)

सखा बचन सुनि बिटप निहारी। उमगे भरत बिलोचन बारी ॥

करत प्रनाम चले दोउ भाई। कहत प्रीति सारद सकुचाई ॥ १ ॥

हरषहिं निरखि राम पद अंका। मानहुँ पारसु पायउ रंका ॥

रज सिर धरि हियँ नयनन्हि लावहिं।रघुबर मिलन सरिस सुख पावहिं ॥२॥

देखि भरत गति अकथ अतीवा। प्रेम मगन मृग खग जड़ जीवा ॥

सखहि सनेह बिबस मग भूला। कहि सुपंथ सुर बरषहिं फूला ॥ ३ ॥

निरखि सिद्ध साधक अनुरागे। सहज सनेहु सराहन लागे ॥

होत न भूतल भाउ भरत को। अचर सचर चर अचर करत को ॥ ४ ॥

(दोहा)    

पेम अमिअ मंदरु बिरहु भरतु पयोधि गँभीर।

मथि प्रगटेउ सुर साधु हित कृपासिंधु रघुबीर ॥ २३८ ॥

ભરત ભાવસાગરમાં ડૂબે છે

(દોહરો) 

વૃક્ષ વિલોકી ભરતનાં લોચન ઉભરાયાં;

પ્રણામ કરતાં વનમહીં ભ્રાત ઉભય ચાલ્યાં.

વર્ણન સ્નેહતણું કરી સરસ્વતી ન શકે,

સાધારણ કવિબુદ્ધિ તો ક્યાંથી લેશ ટકે ?

*

હરખ્યા મળ્યે રામપદચિહ્ન જેમ પામતાં પારસ દીન;

રજ શિર ધરી નયન ઉર તેમ, પામ્યા સુખ રામમિલન જેમ.

દેખી ગતિને અકથ અતીવ પ્રેમમગ્ન મૃગ ખગ જડ જીવ;

સ્નેહવિવશ પથ ભૂલ્યો ગુહ, સુર પથ ધરતાં વરસ્યાં ફૂલ.

સાધકસિદ્ધ પેખતાં પ્રેમ વખાણવા લાગ્યા સપ્રેમ;

ભાવ ભરતનો હોત ન તો પરમ પ્રેરણા પામત કો ?

(દોહરો) 

જડને ચેતન ને કરત ચેતનને જડ કો,

ભરતપ્રેમ ના હોત તો સાર ન હોત કશો.

પ્રેમામૃત, મંદર વિરહ, ભરત પયોધિ ગભીર,

મથી કર્યું સુર સાધુ હિત કૃપાસિંધુ રઘુવીર.