Bal Kand

Tulsidas portrays childhood of princes

(चौपाई)

बालचरित अति सरल सुहाए । सारद सेष संभु श्रुति गाए ॥
जिन कर मन इन्ह सन नहिं राता । ते जन बंचित किए बिधाता ॥ १ ॥
भए कुमार जबहिं सब भ्राता । दीन्ह जनेऊ गुरु पितु माता ॥
गुरगृहँ गए पढ़न रघुराई । अलप काल बिद्या सब आई ॥ २ ॥
जाकी सहज स्वास श्रुति चारी । सो हरि पढ़ यह कौतुक भारी ॥
बिद्या बिनय निपुन गुन सीला । खेलहिं खेल सकल नृपलीला ॥ ३ ॥
करतल बान धनुष अति सोहा । देखत रूप चराचर मोहा ॥
जिन्ह बीथिन्ह बिहरहिं सब भाई । थकित होहिं सब लोग लुगाई ॥ ४ ॥
(दोहा)

कोसलपुर बासी नर नारि बृद्ध अरु बाल ।
प्रानहु ते प्रिय लागत सब कहुँ राम कृपाल ॥ २०४ ॥
 

ચારે કુંવરોની બાળલીલાઓનું વર્ણન

બાલચરિત શુચિ સરળ સોહાય, શારદ શેષ શંભુ શ્રુતિ ગાય;

એમનો નથી જેને રાગ માનો તે સૌને કમભાગ.

કૌમાર્યમાં પ્રવેશ કરી બ્રહ્મસૂત્રને રહ્યા ધરી;

પછી પહોંચી ગુરુને ઘેર વિદ્યાને પામ્યા સૌ પેર.

ચાર વેદ છે જેના શ્વાસ તે પ્રભુને વિદ્યાની આશ

આશ્ચર્ય ખરે એ ભારે, કર્યો એમણે ગુરુકુળવાસ.

વિદ્યાવાન શીલ ગુણવાન નિપુણ બન્યા સર્વે વિદ્વાન;

નૃપલીલામાં આપ્યું ધ્યાન જાણ્યું એનું પણ વિજ્ઞાન.

ધનુષબાણ હાથે સોહે, દેખી રૂપ જગત મોહે;

બંધુ સર્વ જ્યાં જ્યાં રમતા મુગ્ધ સર્વને ત્યાં કરતા.

(દોહરો)          

કોશલપુરવાસી નર વૃદ્ધ બાલ કે નાર

પ્રિય પ્રાણથકી લાગતા સૌને રામ દયાળ.