Kiskindha Kand

The beauty of monsoon

(चौपाई)

घन घमंड नभ गरजत घोरा। प्रिया हीन डरपत मन मोरा ॥

दामिनि दमक रह न घन माहीं। खल कै प्रीति जथा थिर नाहीं ॥ १ ॥

बरषहिं जलद भूमि निअराएँ। जथा नवहिं बुध बिद्या पाएँ ॥

बूँद अघात सहहिं गिरि कैंसें । खल के बचन संत सह जैसें ॥ २ ॥

छुद्र नदीं भरि चलीं तोराई। जस थोरेहुँ धन खल इतराई ॥

भूमि परत भा ढाबर पानी। जनु जीवहि माया लपटानी ॥ ३ ॥

समिटि समिटि जल भरहिं तलावा। जिमि सदगुन सज्जन पहिं आवा ॥

सरिता जल जलनिधि महुँ जाई। होई अचल जिमि जिव हरि पाई ॥ ४ ॥

(दोहा) 

हरित भूमि तृन संकुल समुझि परहिं नहिं पंथ।

जिमि पाखंड बाद तें गुप्त होहिं सदग्रंथ ॥ १४ ॥

વર્ષાઋતુનું વર્ણન

ઘન ધમંડ નભ ગરજે ઘોર, પ્રિયાહીન ડરતું મન મોર;

રહે દામિની ના ઘનમાંહ્ય, ખલપ્રીત ટકે તેમ ન ક્યાંય.

વિદ્યાથી વિદ્વાન નમે, મેઘ તેમ ક્ષિતિ પર વરસે;

સહે શઠવચન સજ્જન જેમ સહે વૃષ્ટિને પર્વત તેમ.

સરિતા સ્વલ્પ તરત ઉભરાય, છકી અલ્પ ધનની ખલ જાય;

જીવ પડે માયામાં જેમ મલિન વારિ પૃથ્વી પર તેમ.

સલિલ ભરી દે વિવિધ તળાવ જ્યમ સજ્જને સદગુણભાવ;

સરિતાજલ જલનિધિમાં જાય જીવ જેમ શિવમાં સ્થિર થાય.

(દોહરો) 

હરિત ભૂમિ તૃણ સંકુલ, સમજે પડે ના પંથ,

પાખંડ થાય છે ગુપ્ત જેમ સદગ્રંથ.