Sundar Kand

Hanuman drops Ram's ring at Sita

(चौपाई) 

त्रिजटा सन बोलीं कर जोरी । मातु बिपति संगिनि तैं मोरी ॥

तजौं देह करु बेगि उपाई । दुसह बिरहु अब नहिं सहि जाई ॥ १ ॥

आनि काठ रचु चिता बनाई । मातु अनल पुनि देहु लगाई ॥

सत्य करहि मम प्रीति सयानी । सुनै को श्रवन सूल सम बानी ॥ २ ॥

सुनत बचन पद गहि समुझाएसि । प्रभु प्रताप बल सुजसु सुनाएसि ॥

निसि न अनल मिल सुनु सुकुमारी। अस कहि सो निज भवन सिधारी ॥ 

कह सीता बिधि भा प्रतिकूला । मिलिहि न पावक मिटिहि न सूला ॥

देखिअत प्रगट गगन अंगारा । अवनि न आवत एकउ तारा ॥ ४ ॥

पावकमय ससि स्रवत न आगी । मानहुँ मोहि जानि हतभागी ॥

सुनहि बिनय मम बिटप असोका। सत्य नाम करु हरु मम सोका ॥ ५ ॥

नूतन किसलय अनल समाना । देहि अगिनि जनि करहि निदाना ॥

देखि परम बिरहाकुल सीता । सो छन कपिहि कलप सम बीता ॥ ६ ॥

(दोहा)

कपि करि हृदयँ बिचार दीन्हि मुद्रिका डारि तब ।

जनु असोक अंगार दीन्ह हरषि उठि कर गहेउ ॥ १२ ॥

હનુમાનજી પ્રભુની મુદ્રિકા નીચે ફેંકે છે

કહ્યું ત્રિજટાને બે કર જોડી, માત સંકટસંગિની મોરી,

હવે વિરહવ્યથા ન સહાય, કર તન તજવાનો ઉપાય.

કર કાષ્ઠચિતાને તૈયાર, એમાં જગવી દે પાવકજ્વાળ;

કર પ્રીતિને સત્ય તું મારી, સુણે શૂલસમી કોણ વાણી?

સુણી શબ્દ ચરણ ગ્રહી પ્રેમે કરી શાંત ત્રિજટાએ કેમે;

બળયશ પ્રતાપ સુણાવ્યો, પ્રભુકેરો વિશ્વાસ વધાર્યો.

રાતે અગ્નિ મળે નહિ કયાંય, વદી થઈ પછી એ વિદાય.

વદી વૈદેહી વિધિ પ્રતિકૂળ, મળ્યો અગ્નિ ના, ના શમી શૂળ;

પ્રગટયા આભે અનેક અંગારા આવે અવની પર કિન્તુ ના તારા.

વિધુ વહ્નિશો વરસે ના આગ માની મુજને અત્યંત અભાગ;

સુણ અરજ જરાક અશોક, નામ સત્ય કરી હર શોક.

નવાં કિસલય અનલસમાન, આપ અગ્નિ કરી લે નિદાન;

જોઈ વિરહથી વ્યાકુળ સીતા કલ્પ એક ક્ષણમાં બહુ વીત્યા.

વ્યથા હનુમંત પ્રાણમાં જાગી, આંખ કરુણાને વરસવા લાગી.

(દોહરો)   

નાખી નીચે મુદ્રિકા કપિએ કરી વિચાર;

હરખી લીધી માનતાં અશોકનો અંગાર.