Uttar Kand

Characteristics of Kaliyuga

(चौपाई)

बरन धर्म नहिं आश्रम चारी। श्रुति बिरोध रत सब नर नारी ॥

द्विज श्रुति बेचक भूप प्रजासन। कोउ नहिं मान निगम अनुसासन ॥ १ ॥

मारग सोइ जा कहुँ जोइ भावा। पंडित सोइ जो गाल बजावा ॥

मिथ्यारंभ दंभ रत जोई। ता कहुँ संत कहइ सब कोई ॥ २ ॥

सोइ सयान जो परधन हारी। जो कर दंभ सो बड़ आचारी ॥

जौ कह झूँठ मसखरी जाना। कलिजुग सोइ गुनवंत बखाना ॥ ३ ॥

निराचार जो श्रुति पथ त्यागी। कलिजुग सोइ ग्यानी सो बिरागी ॥

जाकें नख अरु जटा बिसाला। सोइ तापस प्रसिद्ध कलिकाला ॥ ४ ॥

(दोहा)

असुभ बेष भूषन धरें भच्छाभच्छ जे खाहिं।

तेइ जोगी तेइ सिद्ध नर पूज्य ते कलिजुग माहिं ॥ ९८(क) ॥  

(सोरठा)

जे अपकारी चार तिन्ह कर गौरव मान्य तेइ।

मन क्रम बचन लबार तेइ बकता कलिकाल महुँ ॥ ९८(ख) ॥

કલિયુગનું વર્ણન

વર્ણ ધર્મ ના આશ્રમ ચાર, શ્રુતિવિરોધરત સૌ નરનાર;

દ્વિજ શ્રુતિવંચક ભૂપ પ્રજાશન, માને કો ન નિગમ અનુશાસન.

માર્ગ તે જ જેને જે ગમે, પંડિત જે ફાવે તે કહે;

મિથ્યારંભ દંભરત જે સૌથી સંત ગણાયે તે.

તે જ ચતુર જે પરધન હરે, વ્યવહારકુશળ દંભ જ કરે;

કરે મશ્કરી બોલે જૂઠ ગણાય તે ગુણવંત અખૂટ.

આચારરહિત શ્રુતિપથ દૂર તે વિરક્ત વિદ્વાન અનૂપ;

જેને નખ ને જટા વિશાળ તે મનાય તાપસ કલિકાળ.

(દોહરો)

અશુભ વેશભૂષણ ધરે, ભક્ષ્યાભક્ષ્ય જે ખાય,

પૂજ્ય સિદ્ધ યોગીન્દ્ર તે ગણાય કલિયુગમાંહ્ય.