Uttar Kand

Characteristics of Kaliyuga

(चौपाई)

पर त्रिय लंपट कपट सयाने। मोह द्रोह ममता लपटाने ॥

तेइ अभेदबादी ग्यानी नर। देखा में चरित्र कलिजुग कर ॥ १ ॥

आपु गए अरु तिन्हहू घालहिं। जे कहुँ सत मारग प्रतिपालहिं ॥

कल्प कल्प भरि एक एक नरका। परहिं जे दूषहिं श्रुति करि तरका ॥२ ॥

जे बरनाधम तेलि कुम्हारा। स्वपच किरात कोल कलवारा ॥

नारि मुई गृह संपति नासी। मूड़ मुड़ाइ होहिं सन्यासी ॥ ३ ॥

ते बिप्रन्ह सन आपु पुजावहिं। उभय लोक निज हाथ नसावहिं ॥

बिप्र निरच्छर लोलुप कामी। निराचार सठ बृषली स्वामी ॥ ४ ॥

सूद्र करहिं जप तप ब्रत नाना। बैठि बरासन कहहिं पुराना ॥

सब नर कल्पित करहिं अचारा। जाइ न बरनि अनीति अपारा ॥ ५ ॥

(दोहा)

भए बरन संकर कलि भिन्नसेतु सब लोग।

करहिं पाप पावहिं दुख भय रुज सोक बियोग ॥ १००(क) ॥  

श्रुति संमत हरि भक्ति पथ संजुत बिरति बिबेक।

तेहि न चलहिं नर मोह बस कल्पहिं पंथ अनेक ॥ १००(ख) ॥

કલિયુગનું વર્ણન

પરસ્ત્રીરત કપટી મદમાતા, મોહ દ્રોહ મમતા લપટાતા,

અભેદવાદી જ્ઞાની નર એ, ચરિત્ર કલિયુગનું જોયું મેં.

સન્માર્ગ તરફ ગતિ જે કરે નાશ કરે તેનો ને મરે;

નીંદે વિતર્ક કરતાં વેદ પ્રતિકલ્પ પડે નરકે છેક.

તેલી અધમવરણ કુંભાર સ્વપચ કિરાત કોલકલવાર,

સ્ત્રી મરતાં ગૃહસંપદનાશ થતાં ગ્રહી મુંડન સંન્યાસ.

પુજન કરાવી બ્રાહ્મણ પાસ ઉભય લોકનો કરતા નાશ;

વિપ્ર નિરક્ષર લોલુપ કામી નિરાચાર શઠ વૃષલી[2] સ્વામી.

જપતપ શુદ્ધ અનેક કરે, વ્યાસ બની ઉપદેશ ધરે,

કહે પુરાણ; કરે આચાર નર અનીતિમય ભ્રાંત અપાર.

(દોહરો)

સ્વચ્છંદી સંકર થયા કલિયુગમાં સૌ લોક,

પાપ કરી દુ:ખ પામતા વિયોગ ભય ને શોક.

વ્યાધિ વધે; શ્રુતિ ભક્તિપથ સંયુત વિરતિ વિવેક,

ચાલે તે પર નર નહીં, કલ્પે પંથ અનેક.