Shvetashvatara Upanishad | શ્વેતાશ્વતર ઉપનિષદ

An authoritative treatise in Gujarati on

॥ Upanishads ॥

With Sacred text, its Gujarati translation and meaning

॥ श्वेताश्वतरोपनिषत् ॥



< BACK	Shvetashvatar Upanishad	NEXT >

CHAPTER 4 : Verse 03

त्वं स्त्री पुमानसि त्वं कुमार उत वा कुमारी ।

त्वं जीर्णो दण्डेन वञ्चसि त्वं जातो भवसि विश्वतोमुखः ॥३॥

અર્થઃ

ત્વમ્ સ્ત્રી - તું સ્ત્રી

ત્વમ્ પુમાન્ - તું પુરુષ છે.

ત્વમ્ કુમારઃ - તું કુમાર

ઉત વા - અથવા

કુમારી - કુમારી

અસિ - છે.

ત્વમ્ જીર્ણઃ - તું વૃદ્ધ થઇને

દંડેન - લાકડીની મદદથી

અંચસિ - ચાલે છે.

ઉ - તથા

ત્વમ્ - તું જ

જાતઃ - વિરાટરૂપે પ્રકટીને

વિશ્વતોમુખઃ - સર્વ તરફ વદનવાળો

ભવસિ - થાય છે.

ભાવાર્થઃ

પરમાત્માના વિરાટ રૂપને વર્ણવતાં અહીં કાવ્યાત્મક શૈલીમાં, કળાત્મક તથા રસમય રીતે કહેવામાં આવે છે કે પુરુષ અને સ્ત્રીના અવનવીન સ્વરૂપોને હે પ્રભુ, તમે જ ધારો છો. તમે જ પૌરુષયુક્ત પુરુષ બનો છો અને સૌન્દર્યવતી સ્ત્રી. તમે જ કુમાર અને કુમારી બનીને વિહરો છો, અને વૃદ્ધના જીર્ણ સ્વરૂપમાં લાકડીની મદદથી લથડતી ચાલે આગળ વધો છો. વિરાટ બનીને તમે જ સર્વ વદનવાળા બનો છો. સંસારમાં જેટલા પણ મુખ અને સ્વરૂપ છે એ બધાં તમારાં જ છે. સંસાર તમારું જ વિરાટ વ્યક્ત સ્વરૂપ છે.

( શ્રી યોગેશ્વરજી કૃત 'ઉપનિષદનો અમર વારસો' માંથી )