Sunday, June 07, 2020

કઠોપનિષદ

Adhyay 1, Valli 1, Verse 14-18

યમ કહે છે

प्र ते ब्रवीमि तदु मे निवोध स्वर्ग्यमग्निं  नचिकेत: प्रजानन् ।
अनन्तलोकाप्तिमथो प्रतिष्ठां विद्धि त्वमेतं निहितं गुहायाम् ॥१४॥
pra te bravimi tadu me nibodha
swargyam agnim nachiketah prajanan ।
ananta lokaptim atho pratishtham
viddhi tvam etam nihitam guhayam ॥14॥

હે નચિકેતા, સ્વર્ગદાયિની અગ્નિતણી એ વિદ્યા છે.
અમર લોકને દેનારી ને હૃદયગુફામાં છૂપી છે.
વિદ્વાન જ જાણે છે તેને, હું તેને સમ્યક્ જાણું,
સમજી લેજે ખૂબ બરાબર, પ્રેમથી તને સમજાવું. ॥૧૪॥
*
लोकादिमग्निं तमुवाच तस्मै या इष्टका यावतीर्वा यथा वा ।
स चापि तत्प्रत्यवदद्यथोक्तमथास्य मृत्यु: पुनरेवाह तुष्ट: ॥१५॥
lokadim agnim tam uvacha tasmai
ya ishtaka yavatirva yatha va ।
sa chapi tat pratyavadady athoktam
athasya mrutyuh punar evaha tushtah ॥15॥

પછી યમે અગ્નિતણી વિદ્યા કહી સ્વર્ગને દેનારી;
કુંડ કેમ કરવો ને લેવી ઈંટ કેટલી કેમ કરી,
કહી બધીયે વાત યમે, ને નચિકેતાને ફરી કહી,
કંઠસ્થ કરી લીધી તે વિદ્યાને, યમને તૃપ્ત કરી. ॥૧૫॥
*
तमब्रवीत प्रीयमाणो महात्मा वरं तवेहाद्य ददामि भूय: ।
तवैव नामा भवितायमग्नि : सृक्ङां चेमामनेकरुपां गृहाण ॥१६॥
tam abravit priyamano mahatma
varam tav ehadya dadami bhuyah ।
tavaiva namna bhavitayam agnih
srinkam ch emam aneka rupam gruhana ॥16॥

પ્રખર બુદ્ધિ નચિકેતાની તે જોઈને યમદેવ કહે,
વરદાન દઊં છું, તુજ નામે આ વિદ્યા વિખ્યાત થશે.
અનેક રૂપોવાળી રત્નોની આ મારી માળા છે,
તે પણ તુજને ભેટ કરું છું, સ્વિકાર કર તું માળાને ! ॥૧૬॥
*
અગ્નિવિદ્યાનું ફળ

त्रिणाचिकेतस्त्रिभिरेत्य सन्धिं त्रिकर्मकृत् तरति जन्ममृत्यू ।
ब्रह्मजज्ञ। देवमीड्यं विदित्वा निचाय्येमां शान्तिमत्यन्तमेति ॥१७॥
tri-nachiketas tri-bhiretya sandhim
tri-karma-krittarati janma-mrityu ।
brahma-jajnam devam-idyam viditva
nichayyemam  shantim atyantam eti ॥17॥

વેદસાથ જે આ વિદ્યાનું અનુષ્ઠાન ત્રણવાર કરે,
યજ્ઞ, દાન ને તપ એ કર્મો નિર્લિપ્ત રહી રોજ કરે,
તે જાણી લે અગ્નિદેવને જે સૃષ્ટિને જાણે છે,
અનંત શાંતિ વળી પામે તે જે મારામાં લાગે છે. ॥૧૭॥
*
त्रिणाचिकेतस्त्रयमेतद्विदित्वा य एवं विद्वांश्चिनुते नाचिकेतम् ।
स मृत्यृपाशानृ पुरत: प्रणोद्य शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥१८॥
tri-nachiketas trayam etad viditva
ya evam vidvam shchinute nachiketam ।
sa mrityu-pashan puratah pranodya
shokatigo modate swarga-loke ॥18॥

કેટલી અને કેવી ઈંટો લેવી, અગ્નિ પ્રકટ કરવો,
એ જાણી ત્રણવાર યજ્ઞ કે આ વિદ્યાને જે કરતો,
મૃત્યુબંધને તોડી દે તે, આ દેહે આનંદ લભે,
સ્વર્ગલોકમાં જાય છેવટે, અમર બની આનંદ કરે. ॥૧૮॥

We use cookies on our website. Some of them are essential for the operation of the site, while others help us to improve this site and the user experience (tracking cookies). You can decide for yourself whether you want to allow cookies or not. Please note that if you reject them, you may not be able to use all the functionalities of the site.

Ok