Monday, August 03, 2020

મુંડક ઉપનિષદ

તૃતીય મુંડક, પ્રથમ ખંડ, 06-10

સત્યનો મહિમા
सत्यमेव जयते नानृतं सत्येन पन्था विततो देवयानः ।
येनाऽऽक्रमन्त्यृषयो ह्याप्तकामा यत्र तत् सत्यस्य परमं निधानम् ॥६॥

satyam eva jayate na anritam
satyena pantha vitato devayanah ।
yena''kramantyrishayo hya aptakama
yatra tat satyasya paramam nidhanam ॥6॥

સત્ય જ જીતે, અસત્ય ના કદિ, સત્યથકી પ્રભુ પ્રાપ્ત થતા,
પરમાત્માનો માર્ગ ભર્યો છે કેવલ સત્યથકી જ સદા;
ઋષિઓ તે માર્ગે જાયે છે જેઓને કૈં ઈચ્છા ના,
ત્યાં જ ધામ છે પરમાત્માનું, પરમ સત્ય છે પરમાત્મા. ॥૬॥
*
પરમાત્માનું સ્વરૂપ
बृहच्च तद् दिव्यमचिन्त्यरूपं सूक्ष्माच्च तत् सूक्ष्मतरं विभाति ।
दूरात् सुदूरे तदिहान्तिके च पश्यन्त्विहैव निहितं गुहायाम् ॥७॥

brihaccha tad divyam achintya rupam
sukshmaccha tat sukshmataram vibhati ।
durat sudure tadihantike cha
pashyantvihaiva nihitam guhayam ॥7॥

મહાન છે તે બ્રહ્મ દિવ્ય છે, અચિંત્ય તેનું રૂપ ખરે,
સૂક્ષ્મથીય તે સુક્ષ્મ બને છે, દૂરથીય તે દૂર રહે;
શરીરમાં તે સમીપ ખૂબ જ વસી રહે છે પરમાત્મા,
જે દેખે છે તેના હૃદયે વાસ કરે તે બ્રહ્મ સદા. ॥૭॥
*
न चक्षुषा गृह्यते नापि वाचा नान्यैर्देवैस्तपसा कर्मण वा ।
ज्ञानप्रसादेन विशुद्धसत्त्वस्ततस्तु तं पश्यते निष्कलं ध्यायमानः ॥८॥

na chakshusha grihyate napi vacha
nanyair devais tapasa karmana va ।
jnana-prasadena vishuddha-sattvas tat
astu tam pashyate nishkalam dhyayamanah ॥8॥

આંખે ના દેખાય, વાણ કે ઈન્દ્રિયથી ના પકડાયે,
તપકર્મે જોવાય નહીં તે અંગ વિનાના પરમાત્મા;
અંતર જેનું પવિત્ર હો ને ધ્યાન હૃદયથી જે ધરતો,
તે જ જુએ છે પ્રભુને નિર્મલ જ્ઞાનદૃષ્ટિથી તે જ અહો. ॥૮॥
*
બધાના હૃદયે બ્રહ્મ રહે છે તોય બધા કેમ નથી જાણતા ?
एषोऽणुरात्मा चेतसा वेदितव्यो यस्मिन् प्राणः पञ्चधा संविवेश ।
प्राणैश्चित्तं सर्वमोतं प्रजानां यस्मिन् विशुद्धे विभवत्येष आत्मा ॥९॥

esho'nuratma chetasa veditavyo
yasmin pranah panchadha samvivesha ।
pranaishchittam sarvamotam prajanam
yasmin vishuddhe vibhavatyesha atma ॥9॥

પાંચ પ્રાણ જેમાં રે’છે તે ખૂબ સુક્ષ્મ છે પરમાત્મા,
મનથી જણાય છે, તે મન તો ઈચ્છાઓથી પૂર્ણ સદા;
તેથી સૌ પ્રભુને ના જાણે રહે સમીપ હમેશ છતાં,
પવિત્ર મન ઈચ્છે છે તેને ત્યારે પ્રભુ તે પ્રાપ્ત થતા. ॥૯॥
*
આત્મપ્રાપ્ત પુરૂષ પૂજ્ય છે
यं यं लोकं मनसा संविभाति विशुद्धसत्त्वः कामयते यांश्च कामान् ।
तं तं लोकं जयते तांश्च कामां- स्तस्मादात्मज्ञं ह्यर्चयेत् भूतिकामः ॥१०॥

yam yam lokam manasa samvibhati
vishuddha-sattvah kamayate yamshcha kaman ।
tam tam lokam jayate tamshcha kamam-
stasmad atmajnam hyarchayet bhutikamah ॥10॥

શુદ્ધ હૃદય છે જેનું તે તો જે જે લોકોને ચાહે,
તે તે પ્રાપ્ત કરે છે લોકો, ભોગ ચહ્યે ભોગો પામે;
તેથી જે ઐશ્વર્ય ચહે છે તેવા જન પણ પૂજ્ય ગણે,
આ આત્માને પ્રાપ્ત મહાત્મા જ્ઞાનીને તે સ્તુત્ય ગણે. ॥૧૦॥

તૃતીય મુંડક, પ્રથમ ખંડ સમાપ્ત
॥ iti mundak upanishade tritiya mundake prathamah khandah ॥

 

We use cookies on our website. Some of them are essential for the operation of the site, while others help us to improve this site and the user experience (tracking cookies). You can decide for yourself whether you want to allow cookies or not. Please note that if you reject them, you may not be able to use all the functionalities of the site.

Ok