દીપકનો પ્રકાશ

શરદની સમી સાંજે મેં એ મહાપુરુષની મુલાકાત લીધી. સરિતાના સુંદર તટ પર એમની પર્ણકુટી હતી. તેમાંથી અગરબત્તીની સુવાસ આવતી હતી.

એમની આગળ, અનુરાગની અંજલિ આપતાં મેં ચાર પાંચ પુષ્પો મૂક્યાં, ને પ્રણામ કરીને એમને પૂછ્યું : બહાર બધે અંધારું થવાની તૈયારી છે તો પણ, તમે દીપક કેમ નથી કર્યો ? બહાર તો બધે જ અંધારું થવા આવ્યું છે.

એ મહાપુરુષે પ્રેમપૂર્વક પ્રત્યુત્તર આપ્યો : પ્યારા પ્રવાસી, હું આશા રાખતો'તો કે તમે મારી ભાવનાને સમજી શકશો; પરંતુ હવે મારે જ ખુલાસો કરવો જોઈએ. વાત એમ છે કે બહારના કોઈ પ્રકાશ માટે નહિ, પરંતુ અંદરના પ્રકાશને માટે જ સાધના, આરાધના અને મારું એકાંતસેવન છે. એ વાતની સ્મૃતિને સાચવી રાખવા, દીપક ના કરવાનો મેં વરસોથી નિયમ કર્યો છે. અથવા તો એમ કહો કે એ ક્રમ મારે માટે સ્વાભાવિક થયો છે.

એ અસાધારણ મહાપુરુષની અસાધારણ વાતથી મને સંતોષ થયો.

- શ્રી યોગેશ્વરજી

*  *  *

शरद की शान्त संध्या में मैंने उन महापुरुष से भेंट की । सरिता के सुंदर तट पर उनकी पर्णकुटी थी, उसमें से अगरबत्ती की सुगंध आ रही थी ।

अनुराग की अंजलि प्रदान करते हुए, मैंने उनके आगे चार-पाँच पुष्प रखे, और उन्हें सप्रणाम पूछा – ‘बाहर सर्वत्र अंधकार होने की तैयारी है तो भी आपने दीपक क्यों नहीं जलाया ? बाहर तो सर्वत्र अंधेरा होने लगा है ।’

उन महापुरुष ने प्रेमपूर्वक प्रत्युत्तर में कहा - ‘प्यारे प्रवासी ! मैं आशा रखता था कि मेरी भावना को आप समझ सकेंगे, किन्तु अब मुझे ही स्पष्टीकरण करना चाहिये । मेरी साधना, आराधना और मेरा एकांतसेवन किसी बाह्य प्रकाश के लिये नहीं, किन्तु आंतर प्रकाश के लिये है । इस तथ्य की स्मृति को सुरक्षित रखने के लिये दीपक न जलाने का मैंने वर्षों से नियम कर रखा है; अथवा ऐसा कहो कि वह क्रम मेरे लिये स्वाभाविक हो गया है ।’

उन असाधारण महापुरुष की असाधारण बात से मुझे संतोष हुआ ।

Add comment

Security code
Refresh

Today's Quote

The flower which is single need not envy the thorns that are numerous.
- Rabindranath Tagore

prabhu-handwriting

We use cookies

We use cookies on our website. Some of them are essential for the operation of the site, while others help us to improve this site and the user experience (tracking cookies). You can decide for yourself whether you want to allow cookies or not. Please note that if you reject them, you may not be able to use all the functionalities of the site.