પ્રશ્નોપનિષદ

Second Question, Verse 01-03

ભાર્ગવ ઋષિ પૂછે છે

अथ हैनं भार्गवो वैदर्भिः पप्रच्छ ।
भगवन् कत्येव देवाः प्रचां दिधारयन्ते कतर एतत्
प्रकशयन्ते कः पुनरेषां वरिष्ठ इति ॥१॥

Atha hainam bhargavo vaidarbhih papraccha ।
bhagavan katyeva Devah pracham didharayante katara etat
prakasayante kah Punaresam varistha iti ॥1॥

પછી પૂછ્યું ભાર્ગવઋષિએ પ્રભુ, મારા પ્રશ્નો ત્રણ આવા :
દેવ કેટલા જીવતણા દેહોને ધારણ કરનારા ?
પ્રકાશિત કરે એ સૌમાંથી કોણ વળી આ કાયાને ?
એ સૌમાં ને શ્રેષ્ઠ કોણ છે સૌથી ? પ્રશ્નો મારા તે. ॥૧॥
*
પિપ્પલાદ ઋષિ કહે છે

तस्मै स होवाचाकाशो ह वा एष देवो
वायुरग्निरापः पृथिवी वाङ्मनश्चक्षुः श्रोत्रं च ।
ते प्रकाश्याभिवदन्ति वयमेतद्बाणमवष्टभ्य विधारयामः ॥२॥

Tasmai sa hovachakaso ha va esa devo
vayur agnirapah Prthivi vang manas chaksuh srotram cha ।
te prakasy abhivadanti Vayam
etad banamavastabhya vidharayamah ॥2॥

પંચભૂત છે સૌ દેહોને સાચે ધારણ કરનારાં,
દેહ બન્યો છે તે તત્વોથી, તે છે ધારણ કરનારાં;
આંખ કાન - જ્ઞાનેન્દ્રિય તેમજ કર્મેન્દ્રિય ને મન તે સૌ,
ચૌદ દેવતા ધારે છે ને કરે પ્રકાશિત કાયાને.
એકવાર આ દેવો વચ્ચે વિવાદ ભારે જાગ્યો’તો,
બધા કહે છે, અમે જ ધારણ કર્યો દેહ આવો મોટો ! ॥૨॥
*
तान् वरिष्ठः प्राण उवाच ।
मा मोहमापद्यथ अहमेवैतत् पञ्चधाऽऽत्मानं
प्रविभज्यैतद्बाणमवष्टभ्य विधारयामीति तेऽश्रद्दधाना बभूवुः ॥३॥

Tan varisthah prana uvacha ।
ma mohamapadyatha aham evaitat Panchadha'tmanam
pravibhajyait adbanamav astabhya Vidharayam iti
Te'sraddadhana babhuvuh ॥3॥

ત્યારે બોલ્યો શ્રેષ્ઠ પ્રાણ કે મોહમહીં ના તમે પડો,
ધારણ કરતો હું જ દેહને પાંચ પ્રાણમાં વ્હેંચાયો;
મારાથી રક્ષાઈ કાયા; પરંતુ સૌએ ના માન્યું,
વિશ્વાસ પડ્યો ના કોઈને, અભિમાન બધાએ જાણ્યું. ॥૩॥

 

We use cookies

We use cookies on our website. Some of them are essential for the operation of the site, while others help us to improve this site and the user experience (tracking cookies). You can decide for yourself whether you want to allow cookies or not. Please note that if you reject them, you may not be able to use all the functionalities of the site.