મારી પસંદગી

અજ્ઞાન અને અહંકારોત્પાદક, અસત્યનો આનંદ આપનારું આડંબરપૂર્ણ જ્ઞાન - બેમાંથી કશું પણ ઈચ્છવા જેવું નથી. છતાં પણ એમાંથી કોઈ એકની પસંદગી કરવી જ પડે તેમ હોય, તો હું અજ્ઞાનની જ કરીશ : અહંકારોત્પાદક, આડંબરપૂર્ણ જ્ઞાનની નહિ.

ગરીબી અને આંખ અને અંતરને અંધ કરનારી અમીરી - આમાંથી કશું પણ ઈચ્છવા જેવું નથી. છતાં પણ એમાંથી કોઈ એકનો સ્વીકાર કરવો જ પડે તેમ હોય, તો હું ગરીબીનો જ કરીશ : આંખ અને અંતરને અંધ કરનારી અમીરીનો નહિ.

નિર્બળતા અને નિર્બળને રંજાડી સત્તાની સ્પર્ધા કરનારું અવિવેકી, આતંકકારી બળ - બેમાંથી કશુંપણ ઈચ્છવા જેવું નથી. છતાં પણ એમાંથી કોઈ એકને અપનાવવું પડે તેમજ હોય, તો હું નિર્બળતાને જ અપનાવીશ; અવિવેકી અને આતંકકારી બળને નહિ.

અશક્તિ અને અનેકનો અંત આણવામાં કામ લાગનારી તથા અવરનાં સર્વનાશનાં સાધન શોધનારી શક્તિ કે સિદ્ધિ - એ બેમાંથી કશું પણ ઈચ્છવા જેવું નથી. છતાં પણ એમાંથી કોઈ એકનું સ્વાગત કરવું જ પડે તેમ હોય, તો હું અશક્તિનું જ કરીશ; અવરનાં સર્વનાશની સામગ્રી બનવા માગનારી કે બનનારી શક્તિ કે સિદ્ધિનું નહિ.

સંસ્કારહીનતા અને બીજાને ફસાવવા, દબાવવા કે છેતરવામાં પટુતાવાળી, ચતુરાઈભરી, ચાલાક કહેવાતી, શ્રેષ્ઠતાના ગુમાનવાળી, સ્વચ્છંદી સંસ્કારીતા - બેમાંથી કશું પણ ઈચ્છવા જેવું નથી. છતાં પણ એમાંથી કોઈ એકનો સત્કાર કરવો જ પડે તેમ હોય, તો હું સંસ્કારહીનતાનો જ કરીશ; ચતુરાઈભરી, ચાલાક કહેવાતી, સ્વચ્છંદી સંસ્કારીતાનો નહિ.

- શ્રી યોગેશ્વરજી

*  *  *

अज्ञान और अहंकारोत्पादक असत्य की आसक्ति का आनंदप्रदायक, आडंबरयुक्त ज्ञान – दोनोंमें से मुझे कुछ भी अभीष्ट नहीं । फिर भी इनमें से किसी एक को पसंद करना अनिवार्य हो, तो मैं अज्ञान को ही पसंद करूँगा; अहंकारोत्पादक, आडंबरयुक्त ज्ञान को नहीं ।

गरीबी, और आँख तथा अंतरात्मा को अंधा करनेवाली अमीरी – दोनोंमें से कुछ भी स्पृहणीय नहीं है । फिर भी इनमें से एक को स्वीकार करना आवश्यक हो, तो मैं गरीबी को ही करुँगा; आँख और अंतरात्मा को अंधा करनेवाली अमीरी को नहीं ।

निर्बलता, और निर्बलों को सताकर सत्ता-स्पर्धा करनेवाला अविवेकी आतंककारी बल – दोनोंमें से किसी की भी इच्छा नहीं । फिर भी इनमें से किसी एक को अपनाना अनिवार्य हो, तो मैं निर्बलता को ही अपनाऊँगा; अविवेकी आतंककारी बल को कदापि नहीं ।

अशक्ति, और अनेक के अंत लाने में काम लगनेवाली, अन्य के सर्वनाश का साधन बननेवाली शक्ति अथवा सिद्धि – दोनोंमें से कुछ भी स्पृहणीय नहीं । फिर भी इनमें से किसी एक का स्वागत करना आवश्यक हो, तो मैं अशक्ति का ही करूँगा; अन्य के सर्वनाश की सामग्री बननेवाली या बनना चाहनेवाली शक्ति, शोध अथवा सिद्धि का नहीं ।

संस्कारहीनता, और दूसरों को फँसाने, दबाने और धोखा देने में पटुतावाली चतुराईभरी, चालाक कहलानेवाली, श्रेष्ठता के अभिमान से युक्त, स्वच्छंद संस्कारिता – दोनोंमें से कोई भी वांच्छनीय नहीं । फिर भी इनमें से किसी एक का सत्कार करना अनिवार्य हो, तो मैं संस्कारहीनता का ही करूँगा; चतुराईभरी, चालाक कहलानेवाली स्वच्छंद संस्कारिता का नहीं ।

Add comment

Security code
Refresh

Today's Quote

There is nothing that wastes the body like worry, and one who has any faith in God should be ashamed to worry about anything whatsoever.
- Mahatma Gandhi

prabhu-handwriting

We use cookies

We use cookies on our website. Some of them are essential for the operation of the site, while others help us to improve this site and the user experience (tracking cookies). You can decide for yourself whether you want to allow cookies or not. Please note that if you reject them, you may not be able to use all the functionalities of the site.