Text Size

Prasna

Fourth Question, Verse 01-02

चतुर्थः प्रश्नः | ચોથો પ્રશ્ન

સૌર્યાયણી ઋષિ પૂછે છે

अथ हैनं सौर्यायणि गार्ग्यः पप्रच्छ ।
भगवन्नेतस्मिन् पुरुषे कानि स्वपन्ति कान्यस्मिञ्जाग्रति
कतर एष देवः स्वप्नान् पश्यति कस्यैतत् 
सुखं भवति कस्मिन्नु सर्वे सम्प्रतिष्टिता भवन्तीति ॥१॥

Atha hainam Sauryayani Gargyah papraccha ।
Bhagavannet asmin Purushe kani swapanti kany asmin jagrati ?
Katara esa devah swapnan pasyati ? kasya itat sukham bhavati ?
Kasminnu sarve sampratist ita bhavant iti ॥1॥

ગર્ગ ગોત્રમાં થયેલ એવા સૌર્યાયણી હતા ઋષિ તે,
હવે પૂછવા લાગ્યા, હે પ્રભુ, શરીરમાં કોણ સુએ છે ?
જાગે છે ને કોણ દેહમાં ? કોણ સ્વપ્નને દેખે છે ?
નિદ્રામાં કોણ અનુભવે ? કોને આશ્રિત દેવો છે ?
સર્વદેવ તે શેમાં સ્થિત છે, કોના આધારે રે’છે ?
એ જ પ્રશ્ન છે મારો, તેનો જવાબ વાળો મુનિવર હે ! ॥૧॥
*
પિપ્પલાદ ઋષિ કહે છે

तस्मै स होवच । यथ गार्ग्य मरीचयोऽर्कस्यास्तं
गच्छतः सर्वा एतस्मिंस्तेजोमण्डल एकीभवन्ति ।
ताः पुनः पुनरुदयतः प्रचरन्त्येवं ह वै तत् सर्वं परे देवे
मनस्येकीभवति तेन तर्ह्येष पुरुषो न शृणोति
न पश्यति न जिघ्रति न रसयते न स्पृशते नाभिवदते
नादत्ते नानन्दयते न विसृजते नेयायते स्वपितीत्याचक्षते ॥२॥

Tasmai sa hovacha ।
Yatha Gargya marichayo'rkasyastam
Gacchatah sarva etasmimstejomandala eki bhavanti ।
Tah punah Punar-udayatah pracharanty evam ha vai
Tat sarvam pare deve Manasyeki bhavati
Tena tarhyesa puruso na srnoti na pasyati na Jighrati
Na rasayate na sprusate nabhi-vadate nadatte nanandayate
Na visrujate neyayate svapititya chaksate ॥2॥

કહ્યું મુનિવરે, જેવી રીતે સૂર્ય અસ્ત થાયે ત્યારે,
કિરણ બધાં તેનામાં મળતા, ફેલાયે ઊગે ત્યારે;
તે જ પ્રમાણે નિદ્રા વખતે મનુષ્યની ઈન્દ્રિય સઘળી,
પરમદેવ મનમાં એક બને, ત્યારે કામ કરાય નહીં.
જીવ સુણે ના, દેખે ના, કે સૂંઘે સ્વાદ ન લે ત્યારે,
સ્પર્શ કરે કે બોલે ના, ના લે કૈં, મૈથુન ના માણે;
મલમૂત્ર તણો ત્યાગ કરે ના, ચાલે ના તેમજ ત્યારે,
લોક કહે કે સૂઈ રહ્યો છે; કામ કરે જાગે ત્યારે. ॥૨॥

We use cookies on our website. Some of them are essential for the operation of the site, while others help us to improve this site and the user experience (tracking cookies).

You can decide for yourself whether you want to allow cookies or not. Please note that if you reject them, you may not be able to use all the functionalities of the site.

Ok